الملا فتح الله الكاشاني

19

تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى )

الحسن و الزينت مرويست از على بن ابراهيم كه حسين بن خالد از امام على بن موسى الرضا عليه السّلام معنى حبك پرسيد فرمود كه بمعنى محكم و استواريست به زمين آنگه انگشتان را بهم متداخل ساخت و فرمود كه تداخل آسمان و زمين به اين طريق است گفتم يابن رسول اللّه چگونه چنين باشد و حال آنكه خداى تعالى فرمود رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ گفت حق تعالى فرمود بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها يعنى عمد هست اما مرئى شما نميشود گفتم فداى تو گردم بيان كلام فرما بر وجهى كه مفهوم ما شود آنحضرت دست چپ خود را منبسط گردانيد بعد از آن كف دست راست را بطريق قبه بر بالاى آن نهاد و گفت دست چپ من مانند زمين دنياست و دست راست من كه مانند قبه بر بالاى آنست مثل آسمان دنيا و در تبيان از عبد اللّه عباس نقل كرده كه مراد از حبك آسمان هفتم است كه حق تعالى به آن قسم ياد مىكند بر اين كه . إِنَّكُمْ بدرستى كه شما اى اهل مكه لَفِي قَوْلٍ مُخْتَلِفٍ هر آينه در گفتار مختلفيد نسبت به پيغمبر يعنى گاهى او را شاعر ميخوانيد و وقتى ساحر و زمانى كاهن و گاهى مجنون يا نسبت به قرآن يعنى آن را بسحر نسبت ميدهيد و وقتى بشعر و زمانى بكهانة و گاهى بافترا و يك بار باساطير الاولين و وقتى ديگر بالقاى شيطان و ساعتى بتعليم سلمان يا نسبت بقيامة يا بامر دين كه بعضى بر آن مقرّيد و برخى منكر و جمعى متردد در آن . يُؤْفَكُ عَنْهُ مصروف گردانيده مىشود از ايمان آوردن بمحمد يا به قرآن مَنْ أُفِكَ كسى كه مصروف شده است يعنى توغل نموده در مصروفية در وجهى كه صرفى اعظم و اشد از آن نباشد بعد از آن اهل تكذيب را هدف تير نفرين كرده فرمود كه . قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ كشته شده‌اند يعنى لعنت كرده شده‌اند دروغ گويان از اصحاب قول مختلف اين خبر است در معنى دعا بقتل و هلاكة كه جارى مجراى لعنتست از قبيل قتل الانسان ما اكفره . الَّذِينَ هُمْ دروغگويان آنانند كه ايشان فِي غَمْرَةٍ در جهل فرو رونده‌اند و در جميع جوانب ايشان ساهُونَ غافلان و بيخبرانند از اوامر و نواهى به جهت نهايت جهالت و غاية غفلت بر سبيل استهزا . يَسْئَلُونَ ميپرسند از پيغمبر و مؤمنان كه أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ كى خواهد بود واقع شدن روز جزا كه خداى شما بر وقوع آن سوگند ياد كرده كه إِنَّ الدِّينَ لَواقِعٌ پس حق تعالى ميفرمايد در رد ايشان كه واقع شود جزا . يَوْمَ هُمْ در روزى كه ايشان يعنى كافران عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ بر آتش دوزخ سوخته شوند و بعد از آن معذب گردند و عكرمه كفته كه همچنانكه طلا بسبب غشى كه در اوست به آتش مفتون مىشود كفار نيز به جهت غش عقيدهء باطل در آن روز به آتش مفتون شوند در حين سوختن ملائكه ايشان را گويند كه . ذُوقُوا بچشيد شما فِتْنَتَكُمْ سوختن خود را هذَا اين عذاب